<< Terug naar het overzicht

Geplaatst: 2012-12-25 13:02:44

Grip (Roman)

Auteur: Stephan Enter
Jaar: 2011


“Hij bleef staan, keek rond. Hij was helemaal alleen, het gevoel van eenzaamheid was volkomen. Hij voelde hoe alle zwaarte verdween uit zijn lichaam, tot hij alleen nog bestond uit zintuigen die slechts de afnemende gloed van de zon en het geraas van de kiezels tegen de blauwe stilte van de avond registreerden en hij dacht: dit is het leven dat ik altijd heb gewild. Dit is het.“ (p. 182)

Grip is het verhaal van vier veertigers; Paul, Vincent en het echtpaar Lotte en Martin, die elkaar voor het eerst in twintig jaar terug gaan zien. Ze kennen elkaar sinds hun studententijd en hebben een gezamenlijke hobby: bergbeklimmen. Een incident dat plaatsvond tijdens een gezamenlijke klimtocht op de Noorse Lofoten, heeft hun levens veranderd. Daarna zijn ze elkaar uit het oog verloren.
Martin, die met Lotte in Wales woont, heeft zijn oude vrienden uitgenodigd voor een reünie. De roman beschrijft de (innerlijke) reis die de vrienden moeten maken om elkaar weer te zien en hoe ze het weerzien beleven.

En meer is het ook eigenlijk niet. Er vindt weinig spectaculairs plaats in de 183 pagina’s tellende roman. De gebeurtenissen vinden nauwelijks plaats in het hier en nu maar in het hoofd (en het verleden) van het personage dat op dat moment aan het woord is. De drie mannen - Lotte wordt veelvuldig beschreven, maar vertelt zelf niet - geven om en om hun versie van het (gezamenlijk) verleden.
Dit concept doet denken aan het Nieuwe Testament, waarin de apostelen Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes alle vier een andere versie van de laatste dagen van Jezus geven. Accenten worden anders gelegd, bepaalde zaken rondom de cruciale periode worden wel of juist niet opgemerkt. Met het grote verschil dat de personages van Enter alle drie aan een stuk door aan het analyseren, psychologiseren en het navelstaren zijn. En dat is wat mij betreft een zwakte in de roman, want hoe realistisch is het dat drie sportmannen op hetzelfde moment op ongeveer dezelfde wijze aan introspectie doen? Enter doet zijn best de verschillende karakters van de mannen voor het voetlicht te brengen, maar ondanks dat beschrijft hij hun gedachten, gevoelens en frustraties op min of meer dezelfde manier. Alsof ze een en dezelfde persoon zijn. Zo beschrijven ze bijvoorbeeld afzonderlijk van elkaar op lyrische wijze hoe ze worden ontroerd door de natuur.
Aan de andere kant is het knap hoe Enter de drie verschillende versies van het verleden op elkaar aan laat sluiten en tegelijkertijd van elkaar laat verschillen. Meent de een zich te herinneren dat Lotte voordat het eerdergenoemde incident plaatshad een ruzietje had met de ander, de versie van de ander specificeert dit: hij had haar liefdesaanzoek net afgewezen. Door de verschillende versies komt de beschrijving van de groepsdynamiek ook goed tot z’n recht. Veel onuitgesprokens komt boven. Op Sartriaanse wijze (“De hel dat is de ander”) beschrijft Enter de eenzaamheid van de personages in relatie tot elkaar. Uit de verschillende lezingen wordt duidelijk dat de confrontatie met elkaar steeds weer spanning oproept. Enter schrijft mooi, zoals het bovenstaande citaat laat zien. Dat maakt het voortdurende gepsychologiseer en geanalyseer van de personages draaglijk. (Het zijn papieren personen, maar soms zouden ze hoe dan ook een schop voor hun kont moeten hebben).

Belangrijk thema in de roman is de vergankelijkheid van de mens. Sterker nog, de roman is ervan doordrongen. De drie vertellers hebben alle drie een hang naar het verleden en zijn zich bewust van hun onvermijdelijke veroudering en de gemiste kansen. Niet alleen in wat de personages letterlijk uitspreken maar ook in kleine dingen die Enter benadrukt zien we dat terug. Zo is in de roman herhaaldelijk aandacht voor uurwerken en lezen en bediscussiëren Paul en Vincent in de trein naar Engeland een krantenartikel waarin de onsterfelijkheid van de mensheid wordt aangekondigd.
Het thema van de vergankelijkheid heeft een apotheose in de laatste twee hoofdstukken, waarin de reünie uiteindelijk plaatsvindt. Daar is eindelijk de spanning die de flaptekst al voorspelde. Het is een ontmoeting op leven en dood. De ooi die wordt aangereden door de bus waarin Martin en zijn dochtertje zitten op weg naar de twee anderen, is slechts een veeg teken…

© Nieke Geschiere - 2010-2018
Zegt u het maar!
14-11-2011/21:28
 » willie
Hallo Nieke, Eindelijk zal ik eens reageren. Je website ziet er prachtig uit, en goed geschreven Leuk hoor. Ga zo door...

02-01-2012/14:51
 » Maarten Lammers
Hoi Nieke, Wat leuk om jouw site eens te bekijken. Stoer hoor, een eigen site. Ziet er keurig uit. Groeten, Maarten (bekend?) Alphen aan den Rijn

04-01-2012/03:28
 » Nieke
Dag Maarten, wat leuk van je te horen! Hoe gaat het met je? Nog steeds in Alphen aan den Rijn, begrijp ik? Groeten, Nieke

19-01-2012/00:42
 » Muller
Sjesus, had ik dit maar eerder gelezen Nieke! Wat een gedrocht van een boek was het. Ja, en op je iPad zie je niet dat het dik is he? Nee. Muller is er flink ingetuind. Meneer Th heeft een aardig gedachtenexperiment bedacht, maar de dialogen tussen Remo en Maddox zijn veel te geforceerd, te gekunsteld om het meeslepend te maken. En de rol van Agra zal hij zichzelf wel toebedacht hebben. Naar mijn mening: een 4. A 5. Waarom ik dan nu toch een 7 moet invullen is mij niet helemaal duidelijk, maar goed, dat moet dan maar.

19-01-2012/00:46
 » Muller weer
Oh, ik zie dat mijn commentaar algemener geldend bedoeld is dan alleen op Th's Schervengericht... Een 8, dit maal.

24-09-2012/14:01
 » Moon Fung
Dank nogmaals voor je commentaar. Weet ik i.i.g. welke boeken ik wel/niet moet lezen de komende maanden. groetjes

01-11-2012/21:55
 » 10
10. Muller. 45. Ook de Samenzwering van Toole, bedwongen: 1969 - 1937 = 32. Toole had een boek geschreven en niemand vond het leuk. De idioten spanden tegen hem samen. Plus Toole leefde niet meer in de tijd van Boethius, de tijd waar God nog een lepel in de oppeppap had, maar in de tijd van een generaal, met dienstplicht in het bloedsaaie en dito hete Puerto Rico predikend. Dus ja, dan maar gewoon lekker eeuwig slapen, je moet toch wat. Zonde, vindt Muller 2012 - 1969 = veel jaren na dato. Maar goed, het is niet anders. Een beetje promoten dan maar, als pleister op een wonde. Toole zelf zal het worst wezen wat de idioten nog doen. Dus, lieve huidige androidgeneratie, drukt alstublieft de betreffende epub in uw mobiel, download een epubsnappende app en gaat dit lezen. November. Nederland Leest. Weet u nog wel? DDWD, RTL Boulevard en GTST moeten maar even wachten. Hier alvast een teasertje: Verklep I. wacht op de stoep op zijn shoppende moeder. 1960. New Orleans. Zij en de verkoopster babbelen levendig langs elkaar heen. Hij beoordeelt de kleding van het voorbijtrekkende voetvolk, in acht nemend de geschatte sociale status van de passanten. Zijn eigen kleding 'suggests a rich inner life'. Dan valt het oog van brigadier Mancuso op dit makkelijk arresteerbare object en stapt op I. af. Maar hij heeft zich vergist. I. is niet makkelijk arresteerbaar. Heel New Orleans raakt op stelten...


Naam:
Email:
Reactie:
Antwoord: