<< Terug naar het overzicht

Geplaatst: 2013-01-14 21:40:36

De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (Roman)

Auteur: Jonas Jonasson
Jaar: 2011


“A great cure for the blues.” - Kirkus

Wat maakt een roman tot een internationale bestseller? Lastige vraag. In het geval van De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween, het debuut van de Zweed Jonas Jonasson, is het niet de literaire kwaliteit – al is dat een wat discutabel begrip – die onderscheidend werkt. Dat is niet alleen mijn bescheiden mening, ook recensenten van bijvoorbeeld Trouw (‘geen grote literatuur’), Vrij Nederland (“Johansson gaat vaak over de top.”) en De Standaard (“Het is niet van bijzondere talige schoonheid.”) vinden het geen literair meesterwerk. Maar, zoals bekend, hangen de literaire kwaliteit en het verkoopsucces van een roman niet altijd (lees: vaak niet) samen.
Wat is dan wel de kracht van De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (los van de Scandinavische hype van o.a. Larsson en Mankell, waar Jonasson waarschijnlijk op meelift)? Waarom zijn vele lezers op vele fora zo enthousiast?

Karakteristiek en origineel aan deze roman is de ongebreidelde positiviteit die eruit spreekt. Hoofdpersoon Allan Karlsson wordt voor een dubbeltje geboren, maar bepaalt in de loop van zijn lange leven de wereldgeschiedenis. Al in zijn jonge leven blijkt hij talent te hebben voor het maken van explosieven. Als hij bij toeval als springstofexpert in het Spaanse leger terechtkomt en bij toeval het leven van generaal Franco redt, is dat nog maar het begin van een groots en meeslepend leven. Zijn talent en zijn opgeruimde karakter maken hem geliefd bij de groten der aarde en zorgen ervoor dat hij van het ene avontuur in het andere rolt. Door de jaren heen drinkt hij borrels met Truman en Roosevelt, ontmoet hij Mao en speelt hij een belangrijke rol in de wapenwedloop ten tijde van de Koude Oorlog, maar ook in de Chinese revolutie en de Spaanse burgeroorlog is hij bepalend. Tegelijkertijd heeft hij geen enkele pretentie en blijft hij z’n olijke zelf. Allan is een ongecompliceerd type dat van elk probleem de lol inziet en zich door werkelijk niks van z’n stuk laat brengen. Hij volgt zijn eigen koers, is a-politiek en wordt niet gehinderd door waarden, normen en andere knellende kaders. Gedachten over wat anderen eventueel van hem zouden kunnen vinden, komen in zijn hoofd gewoonweg niet voor.

We volgen Allan 358 pagina’s lang en in die tijd verliezen hij noch zijn levensverhaal hun positiviteit en humor. Daarmee draagt Allan een aantal positieve boodschappen uit (voor wie ontvankelijk is voor de wijze lessen van fictie): wij mensen zijn geen mieren op het asfalt. We kunnen het verschil maken en hoeven ons geen zorgen te maken over de dag van morgen. Allan heeft nooit een plan gehad en liet alles gewoon gebeuren. Resultaat: een bijzonder spannend leven.
Allan’s levensstijl staat in schril contrast met hoe, schat ik zo, veel lezers in het leven staan. En volgens mij zit juist daarin de kracht van de roman. Hij vormt het tegenwicht voor dat wat ons, moderne Westerse mensen, enerzijds identiteit geeft maar ons anderzijds knecht, zoals geld, carrière en status. De kracht van de overdrijving van de roman doet ons even ontwaken uit ons jachtige bestaan.
Voor wie Allan niet ziet als boodschapper is De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween gewoon een amusante roman met een onvergetelijke hoofdpersoon.

© Nieke Geschiere - 2010-2018
Zegt u het maar!
14-11-2011/21:28
 » willie
Hallo Nieke, Eindelijk zal ik eens reageren. Je website ziet er prachtig uit, en goed geschreven Leuk hoor. Ga zo door...

02-01-2012/14:51
 » Maarten Lammers
Hoi Nieke, Wat leuk om jouw site eens te bekijken. Stoer hoor, een eigen site. Ziet er keurig uit. Groeten, Maarten (bekend?) Alphen aan den Rijn

04-01-2012/03:28
 » Nieke
Dag Maarten, wat leuk van je te horen! Hoe gaat het met je? Nog steeds in Alphen aan den Rijn, begrijp ik? Groeten, Nieke

19-01-2012/00:42
 » Muller
Sjesus, had ik dit maar eerder gelezen Nieke! Wat een gedrocht van een boek was het. Ja, en op je iPad zie je niet dat het dik is he? Nee. Muller is er flink ingetuind. Meneer Th heeft een aardig gedachtenexperiment bedacht, maar de dialogen tussen Remo en Maddox zijn veel te geforceerd, te gekunsteld om het meeslepend te maken. En de rol van Agra zal hij zichzelf wel toebedacht hebben. Naar mijn mening: een 4. A 5. Waarom ik dan nu toch een 7 moet invullen is mij niet helemaal duidelijk, maar goed, dat moet dan maar.

19-01-2012/00:46
 » Muller weer
Oh, ik zie dat mijn commentaar algemener geldend bedoeld is dan alleen op Th's Schervengericht... Een 8, dit maal.

24-09-2012/14:01
 » Moon Fung
Dank nogmaals voor je commentaar. Weet ik i.i.g. welke boeken ik wel/niet moet lezen de komende maanden. groetjes

01-11-2012/21:55
 » 10
10. Muller. 45. Ook de Samenzwering van Toole, bedwongen: 1969 - 1937 = 32. Toole had een boek geschreven en niemand vond het leuk. De idioten spanden tegen hem samen. Plus Toole leefde niet meer in de tijd van Boethius, de tijd waar God nog een lepel in de oppeppap had, maar in de tijd van een generaal, met dienstplicht in het bloedsaaie en dito hete Puerto Rico predikend. Dus ja, dan maar gewoon lekker eeuwig slapen, je moet toch wat. Zonde, vindt Muller 2012 - 1969 = veel jaren na dato. Maar goed, het is niet anders. Een beetje promoten dan maar, als pleister op een wonde. Toole zelf zal het worst wezen wat de idioten nog doen. Dus, lieve huidige androidgeneratie, drukt alstublieft de betreffende epub in uw mobiel, download een epubsnappende app en gaat dit lezen. November. Nederland Leest. Weet u nog wel? DDWD, RTL Boulevard en GTST moeten maar even wachten. Hier alvast een teasertje: Verklep I. wacht op de stoep op zijn shoppende moeder. 1960. New Orleans. Zij en de verkoopster babbelen levendig langs elkaar heen. Hij beoordeelt de kleding van het voorbijtrekkende voetvolk, in acht nemend de geschatte sociale status van de passanten. Zijn eigen kleding 'suggests a rich inner life'. Dan valt het oog van brigadier Mancuso op dit makkelijk arresteerbare object en stapt op I. af. Maar hij heeft zich vergist. I. is niet makkelijk arresteerbaar. Heel New Orleans raakt op stelten...


Naam:
Email:
Reactie:
Antwoord: